Қазақстанның үздік индустриялық жобасы

Мадихан Бекжанов,
«СКЗ-U» ЖШС Бас директоры

«СКЗ-U» ЖШС-гі «Алтын сапа» президенттік байқауында «Үздік инновациялық жоба» номинациясында жеңімпаз атанды. Марапатты Мемлекет басшысы өзі табыс етті. Бұл заңды. Бұл бірегей кәсіпорын тек Қызылорда облысының ғана емес, бүкіл Қазақстанның да ірі индустриялық-инновациялық жобаларын іске асыруда. «СКЗ-U» ЖШС күкірт қышқылын өндіру технологиясының баламасы жоқ. Компанияны Мадихан Әріпұлы Бекжанов басқарады.

Уран саласының тәуелсіздігі үшін

Елдің уран өндіруші кәсіпорындарында жер асты ұңғылап шаймалау технологиясын (ПСВ) қолданады. Бүгінгі күні бүкіл әлемде ПСВ технологиясы неғұрлым үнемді деп танылды және пайдалы қазбаларды алудың ең экологиялық тәсілі болып табылады. Технология негізінде Қазақстанда өндірілетін күкірт қышқылын қолданып жатыр, оның ішінде «СКЗ-U» ЖШС күкірт қышқылы зауыты да бар.
Бірінші кезекте, өндіріс технологиясының тартымдылығы оның аз қалдығы болып табылады. Шикізат соңғы өнімге 99,9% деңгейінде өңделеді. Зауыт энергия үнемдеудің мемлекеттік саясатына толық сәйкес келеді.
«Біздің кәсіпорынның жанама өнімі электр энергиясы болып табылады. Электр энергиясы күкірт қышқылын өндіру кезінде пайда болатын будың көмегімен өндіріледі\», – дейді зауыт директоры Мадихан Бекжанов.
Оның айтуынша, бу турбиналы генераторлық қондырғының жобалық қуатына шығу өз электр энергиясымен жұмыс істеу есебінен ондаған миллион теңгені үнемдеуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, электр энергиясының өзіндік өндірісі өнімнің өзіндік құнының төмендеуіне әсер етеді және зауыт үшін қосымша табыс көзі болып табылады. 13 километрлік ЭБЖ бойынша қосалқы станция арқылы арзан электр энергиясының артығы өңірлік желілерге беріледі. Зауыттың бу турбогенераторы өзін жылыту және ыстық сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
2013 жылы Қазақстанда алғашқылардың бірі болып «СКЗ-U» ЖШС қуаты 418 кВт/сағ. күн электр станциясы құрылысының жобасын іске асырды. Алынатын электр энергиясы белгіленген тариф бойынша өңірлік желілерге беріледі.
Зауыт 2012 жылы Қызылорда облысының Жаңақорған ауданында жұмысын бастады. Оны 2010-2014 жылдарға арналған үдемелі индустриялық-инновациялық даму бағдарламасы аясында салдық. Құрылыстың мақсаты-мұнай-газ тазалаудан кейін күкірт шоғырларын қайта өңдеу есебінен республиканың батыс өңірлерінің экологиясын жақсарта отырып, Қазақстанның уран өнеркәсібін арзан қышқылмен кепілді қамтамасыз ету. Күкірт қышқылы уран өндіру технологиясындағы негізгі реагент болып табылады. Бұған дейін де Қазақстан реагенттің импорттық жеткізілімдеріне қатты тәуелді болды, бұл бүкіл саланы дамытуды стратегиялық жоспарлау кезінде қосымша тәуекелдер және оның құнының ауытқуы үшін жағдайлар жасады.
Зауыт Жапония, Қазақстан және Италияның озық технологияларын табысты қолданады. Барлық өндірістік процестер – шикізатты кәсіпорын аумағында түсіруден бастап күкірт қышқылын шығаруға дейін – толық автоматтандырылған. Әлемдік стандарттарға сәйкес келетін инновациялық технологиялар қоршаған ортаға ең аз жүктемені қамтамасыз етеді, бұл «СКЗ-U» ЖШС өзінің негізгі қағидатын ұстануға – табиғатқа зиян келтірмеуге мүмкіндік береді.
Кәсіпорын ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 50001:2011 және ISO 45001:2015 халықаралық стандарттарына сәйкестік сертификатына ие.
Компанияның бірегейлігінің тағы бір факторы- 500 мың тонна жылдық өнімі бар және ТМД-ның барлық кеңістігінде шикізатты өңдеудің жоғары сапасы бар күкірт қышқылы зауыты Қазақстанда алғаш рет пайда болды. Бұл елдің экспорттық әлеуетін күшейтеді.

Күтпеген әсер – жастар ғылымды таңдайды

Кәсіпорынның стратегиялық мақсаттары мен міндеттерінің арасында Бас директор Мәдихан Бекжанов инновациялық технологиялар есебінен тұтынушыларды жоғары сапалы өніммен үздіксіз қамтамасыз етуді және бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі қағидаларын қатаң ұстануды негізгі атайды. Әлеуметтік жауапкершілік туралы мәлімдеме-бұл жай сөз емес. «СКЗ-U» ЖШС халықты ауыз сумен және суармалы сумен қамтамасыз ету үшін жақын маңдағы кентте ұңғыманы бұрғылауды төлегенін атап өткен жөн.
Зауытта қызметкерлердің денсаулығына ерекше көңіл бөлінеді. Әлеуметтік пакет толық медициналық сақтандыруды қамтиды. Қайырымдылық және демеушілік қызмет кәсіпорынның әлеуметтік саясатының маңызды құрамдас бөлігі ретінде қарастырылады. Мысалы, зауыт орналасқан Кейден ауылдық округі тұрғындарының әлеуметтік және инфрақұрылымдық мәселелерін шешуге үлкен көңіл бөлінеді. Атап айтқанда, кәсіпорын гидронасостардың көмегімен суару суын шығару үшін электр энергиясы үшін шоттар төлейді.
Жыл сайын аз қамтылған отбасылардың балалары мектеп үшін барлық қажеттіліктермен тегін қамтамасыз етіледі. Балалар мекемелерінің тәрбиеленушілері жаңа жылдық сыйлықтарға ие болады, ал ҰОС және тыл ардагерлері, сыйлықтардан басқа ақшалай сыйлықтарға ие болады.
Бірақ, мүмкін, серіктестіктің жергілікті және мемлекеттік деңгейлерде білім беру жүйесін дамыту жөніндегі қамқорлығын ерекше атап өту керек. Кәсіпорын дарынды оқушылар мен студенттерді белсенді түрде қолдап, олардың түрлі олимпиадаларға қатысуын және қазақстандық жоғары оқу орындарында оқуын қаржыландырады. Жергілікті әкімшілікпен өңір тұрғындарын жұмысқа қабылдау бойынша меморандум жасалып, жаңа өндіріс үшін кадрлар даярлау бойынша арнайы бағдарлама әзірленді.
Бұдан басқа, зауытты пайдалануға беру заманауи технологиялық жабдықта жұмыс істейтін мамандардың жаңа толқынының қалыптасуына ықпал етті деп айтуға болады. Кәсіпорын ауыл жастарының техникалық мамандықтарға деген қызығушылығын оятып, орта мектеп түлектерінің мамандығын таңдауға әсер етті. Бұл ретте \»СКЗ-U\»ЖШС-нің еңбегі зор.